Netcongestie in Vlaanderen: zo gaan we ermee om

De bijkomende nood aan datacentra, de toename van elektrische voertuigen, de installatie van laadpalen en warmtepompen … Er wordt steeds meer vermogen van het net gevraagd. Vermogen dat het niet of niet altijd kan leveren. Voor alle duidelijkheid, er is geen tekort aan elektriciteit. Integendeel. Wel is er momenteel een tekort aan ruimte op het net om het allemaal tegelijk te transporteren.

Netwerkbeheerders Fluvius en Elia werken aan een gezamenlijk actieplan om het net in de toekomst te versterken en uit te breiden, maar dat vraagt uiteraard tijd. Daarom neemt Fluvius ook preventieve maatregelen om het risico op netcongestie, een overbelasting van het net, te beperken. Dat doet het door een flexibele aansluiting aan te bieden aan niet-residentiële klanten met een hoog verbruik: industrie, ziekenhuizen, scholen, rusthuizen, enz. En dat is een bijkomende uitdaging voor de implementatie van duurzame oplossingen in die sectoren.

“De flexibele aansluiting is een bijkomende uitdaging voor de implementatie van duurzame oplossingen in bepaalde sectoren.”

Bij een flexibele aansluiting wordt een deel van het elektrisch vermogen gegarandeerd en een ander deel tijdens piekmomenten beperkt. Voor grootverbruikers betekent dit dat ze bij netcongestie niet het volledige vermogen krijgen dat hun installaties vragen. Het is cruciaal om hier in de ontwerpfase rekening mee te houden.

Belangrijk om te weten is dat een flexibele aansluiting afhangt van locatie tot locatie en beperkt is in tijd. De beslissing voor het toekennen van de aansluiting en de modaliteiten van deze aansluiting wordt door de distributienetbeheerder genomen op basis van de investeringsplannen om het net te versterken in die specifieke regio. We raden de opdrachtgever dan ook aan om zo snel mogelijk een officiële aanvraag te doen bij de distributienetbeheerder, zodat we als studiebureau over de juiste informatie beschikken om een oplossing op maat uit te werken.

Een tijdelijke vermindering van het vermogen wordt momenteel 3 minuten voordien aangekondigd. Hierdoor is het belangrijk om kort op de bal te spelen en het verbruik automatisch te kunnen bijsturen. De implementatie van een energiemanagementsysteem (EMS) is hierbij onmisbaar en is dan ook een voorwaarde die opgelegd wordt bij het toekennen van een flexibele aansluiting.

“Een EMS is een voorwaarde die opgelegd wordt bij het toekennen van een flexibele aansluiting.”

Het EMS stuurt de verschillende energiebronnen aan en zorgt ervoor dat het verbruik zoveel mogelijk onder het gegarandeerde vermogen blijft door zoveel mogelijk verbruikers na elkaar te gebruiken in plaats van tegelijk. Wanneer het verbruik, ondanks het energiemanagementsysteem, toch hoger is dan het gegarandeerd vermogen, wordt een alternatieve energiebron ingezet, zoals een batterijsysteem.

Krijgt een opdrachtgever een flexibele aansluiting aangeboden, dan:

• bepalen we welk vermogen nodig is, of er nood is aan bijkomende energiebronnen naast de netaansluiting en welk type van energiebron het meest geschikt is (een batterij-energieopslagsysteem, een generator of een combinatie van beide).
• wordt een scenario uitgewerkt welke stappen het EMS zal nemen bij een tijdelijke vermindering van het beschikbare vermogen. Samen bepalen we in welke volgorde welke beslissingen genomen worden om de continuïteit te garanderen met zo weinig mogelijk comfortverlies.

“Samen bepalen we in welke volgorde welke beslissingen genomen worden om de continuïteit te garanderen met zo weinig mogelijk comfortverlies.”

• Elektrische voertuigen die pas ’s avonds terug van de site vertrekken, worden in de namiddag opgeladen wanneer er zonne-energie beschikbaar is en grote verbruikers zoals de keuken niet in gebruik zijn.
• Elektrische voertuigen die lange tijd op de site aanwezig zijn, worden na elkaar geladen of per 2 op half vermogen.
• De ventilatie verminderen wanneer het verbruik tijdelijk naar beneden moet.
• In periodes met een laag elektrisch verbruik wordt de warmtepomp ingezet voor het ‘voorverwarmen’ of ‘voorkoelen’ van het gebouw.
• Op momenten waarbij de opname van vermogen uit het net beperkt moet worden, wordt opgeslagen zonne-energie uit de batterij gebruikt of wordt de noodgenerator opgestart.
• Het overschot aan zonne-energie wordt geleid naar een batterij-energieopslagsysteem (BESS).

Een batterij-energieopslagsysteem (BESS) aangestuurd door het EMS is een oplossing waar we vaak naar teruggrijpen. Door de slimme sturing kan het optimaal ingezet worden en wordt de terugverdientijd ingekort. Het is ideaal voor:

• Het verhogen van het eigen verbruik van zonne-energie door het overschot aan zonne-energie tijdens de dag in de batterij op te slaan en ’s avonds en ’s nachts te verbruiken.
• Peak shaving: het opvangen van pieken als antwoord op het capaciteitstarief.
• Back-up: compenseren van een tekort aan stroom bij tijdelijke vermogensvermindering.
• Netstabilisatie: vermijden van grote injectie bij toepassing van hernieuwbare energie.
• Energiehandel: laden met goedkope energie bij een overaanbod, ontladen bij hoge energieprijzen door schaarste.

Een grondige voorstudie en een aanpak op maat zijn hét antwoord op de problematiek van de netcongestie. Op de website van Fluvius ontdek je alles over de netcongestiemaatregelen in Vlaanderen.

Vragen over netcongestie of een flexibele aansluiting voor jouw project? We bekijken het graag samen.